مقدمه :

 بطور سنتي در شركتهاي بزرگ معمولا“ سازماني با عنوان مديريت اموال وجود دارد كه مسئوليت مديريت دارائي هاي شركت را عهده دار مي گردد.

 

شرح وظايف سازمان نگهداری اموال: 

1- خريد ، نصب و راه اندازي و مديريت ماشين آلات؛

2- سياست گذاري و مسئوليت پذيري در انتخاب ، نصب ، و برنامه ريزي كنترل سيستم؛

3- نگهداری و سایر امور در رابطه با آن .

 

در موارد كلي ، مواظبت و نگهداري از ساير امور شامل : نگهداری ساختمانها و تاسیسات نيز جزئي از وظايف اين سازمان است .

در بعضي از كشورها مانند امريكاي شمالي ، بخش مهندسي از نگهداري مجزا مي باشد. در حاليكه بخش مهندسي مسئول انتخاب و خريد و یا بكار گماردن ماشين آلات جديد مي باشد، سازمان ديگري عهده دار مسئوليت حفظ ونگهداري آنها بعد از راه اندازي مي شود.

آماري از عقايد مديران بيش از 40 سازمان بزرگ در نقاط مختلف جهان نشانگر عدم هماهنگی درشرح وظايف امور نگهداري درنظام سازمانهاي مذكور است.

سوآل اينجاست :

 1- آيا بخش نگهداري بايستي مركزيت داشته باشد ياخیر؟

 2- آيا تمامي بخش نگهداري (یا قسمتی ازآن) از طریق قرارداد با سایربنگاهها قابل تامین است ؟( Outsourcing )

 3- استراتژي ايده آل در مورد نگهداري چيست ؟

 4- واز همه مهمتر نقش واقعي "مديريت نگهداري اموال" چه میباشد؟

 

بنا براین احساس مي شود كه سازمان نگهداري اموال بايد داراي تشكيلات واختياراتي باشد تا بتواند راندمان ماشين آلات و دستگاهها را به حداكثر برساند واز توقف کارها جلوگیری نماید

در هر حال اهداف و وظايف چنین سازمانی اجراي كليه وظايف "نگهداري" از قبيل  پيش گيرانه ، پيش بيني كننده و كشف كننده و اصلاح كننده و غیره مي باشد وچنين سازماني بايد همان سازمان بهره بردار از دارائيها باشد که نمودار سازمانی آن ذیلا"نمایش داده میشود.

مدیریت اموال را میتوان به دو بخش  عمده تقسیم  نمود:

1- استراتژی ، برنامه ریزی ومدیریت درسطح معاون رئیس هیئت اجرائی ؛    

2- اجراء  در سطح مدیریت بخش عملیاتی.

  

استراتژي و برنامه ريزي

 

ساماندهي و برنامه ريزي امور اجرائي" مدیریت نگهداري اموال" در هر شركت امري واجب و ضروري است. اهدافي مانند خطوط اصلي ، وظايف پرسنل ، تهيه اسناد و مدارك و غيره ..... شامل كليه المانهاي اجرائی بايد از قبل برنامه ريزي و تدارك دیده شده باشد .

نكات زير معرف يك سازمان نگهداري موفق مي باشد : 

 

1- آموزش مهارت ها

2- گردش كار مناسب   ( CMMS )

3- صدور دستور كار    ( CMMS)

4- برنامه نگهداري پيش گيرانه ( PM) و روش هاي اجرائي( CMMS)

5- توسعه امور فني مهندسي نگهداري

6- آموزش برنامه ريز (CMMS)

7- انبار و تامين لوازم و قطعات و غيره (CMMS)

8- استفاده از برنامه نرم افزاری (CMMS)

9- گزارش مديريت / كميت و كيفيت كارها (CMMS)

10- برگشت سرمايه (ROI) یا      (Return Of Investment )

11- ارزيابي استخدام پيمانكار (Outsourcing) 

همانطوریکه ملاحظه میشود سوای ردیفهای 1 و 5  و10 و11، بقیه سرفصلها مرتبط با برنامه نرم افزاری (CMMS)  میباشند.

 دنباله بحث امروز ما در مورد" تکنولژی نگهداری اموال" میباشد وهمانطوریکه قبلا نیز اشاره شد کلیه اموال شامل ساختمان، تاسیسات و بطور خاص ماشین آلات را در بر میگیرد.

 

تعریف" نگهداری" از دیدگاه سازمانی ؟

  استندارد آلمان، د ین شماره 31051  نگهداری ماشین آلات را، اجرای یکسری مراقبتهای ویژه ، ورسیدگی به وضعیت فنی ماشین مینا مد ،  که با توجه به اهداف وبرنامه های از قبل تعین شده، ضمن انجام مراقبتهای لازم ،  وضعیت واقعی و به روز هر ماشین  برای مدیریت مشخص میگردد.

 نگهداری دارای 3 بخش جداگانه است:

 1- نگهداریهای باز دارنده ؛

2- بازرسی و کنترل؛ و

3- تعمیرات .                                                        

 

نگهداریهای باز دارنده به معنای انجام مراقبتهای جا ری میباشد، که جزئیات آنها از قبل طراحی شده است.

بازرسی و کنترل به مفهوم ارزیابی وضعیت ماشین است که طبق برنامه های ویژه در زما نهای مقرر تکرار میگردد و براساس تجزیه وتحلیل نتایج بدست آمده موضوع نگهداریهای بازدارنده مشخص میشود.

 تعمیرات به معنای رفع یا برطرف سازی نقص فنی ومعایب میباشد.این فرایند شا مل موارد زیر است:

 تجزیه وتحلیل نقص فنی - انتخاب دقیق بهترین روش  وسپس تهیه دستور کار، برآورد هزینه ها،  برنامه ریزی اجرائی، نیروی انسانی ، تامین اعتبار ، تامین قطعات ، وتعین صورت ریز کارهای تعمیراتی.

 پس از پایان تعمیرات ، مراحل نهائی عبارتند از

آزمایش وبازرسی، تا ئید انجام  تعمیرات و ارزیابی نهائی.  

اکنون پس از تعریف موضوع نگهداری، فن آوری نگهداری را پی میگیریم:

نرم افزارهای کامپیوتری نگهداری اموال وکنترل ماشین آلات عموما دارای سیستم مد یریت و نگهداری با قابلیتهای مختلف میباشند؛ 

این نرم افزار ها آمار وا طلاعات لازم را جمع آوری وسپس پردازش نموده ونتیجه را بصورت گزارشی جامع برای استفاده مدیریت عرضه میکند.

مد یریت مهندسی وتعمیرات، با استفاده از این گزارش نرم افزاری ، اهداف یاد شده را تحقق میبخشد .

  

نرم افزار Cworks 

اکنون جای دارد در اینجا بصورت خلاصه وگذرا نرم افزاری را به عنوان نمونه بررسی کنیم.

  Cworks نام یکی از نرم ا فزارهای تخصصی مد یریت نگهداری اموال وکنترل ماشین آلات...... از نوع (CMMS) میباشد که توسط دانشگاه Putra در کشور ما لزی نوشته شده و میتوان از طریق اینترنت به آسانی به آن دسترسی پیدا کرد. خصوصیات این نرم افزار عبارت است از:

1- قابلیت صدور دستور کار؛

2- تهیه آمار و ا طلاعات شامل سوابق سرویسها و تعمیرات  برای مد یریت ؛

3- تسهیل امور مدیریتی ؛ 

4- قابلیت دسترسی ازطریق اینترنت با توجه به مکتوب بودن اطلاعات ؛

5- صرفه جویی در وقت بد لیل دسترسی به کلیه آما ر وا طلاعات ونیزسرعت عمل در تبادل ا طلاعات از طریق د فتر مرکزی و صدور دستور کاراز طریق ا ینترنت؛

6- تهیه گزارش نهایی ؛

 7- واز همه مهمتر انعطاف پذیری برنامه .

 از این نرم افزاربرای رد یابی کلیه امور سرویسها و تعمیرات انجام شده برای کلیه اموال منجمله ماشین آلات مستقردرکارگاه های مختلف وامور نظیر آن استفاده میشود؛

این نرم افزارانعطاف پذیربوده وکاربرمیتواندبراساس نیازهای مدیریتی خود بسهولت با استفاده از فایل کمکی موجود ، تغیرات مورد نظر خود را در نرم افزاراعمال نماید؛

سوا بق سرویسهاوتعمیرات ، فطعات ولوازم مصرفی و یدکی ، نیروی انسانی وسایرمنابعی که دراجرای این خدمات وتعمیرات ازآنها استفاده شده جمع آوری میشود؛ برنامه سرویسهای پیشگیرانهPreventive Maintenance) ) طبق ظوابط برای هر ماشین مشخص وگزارش میگردد؛ و

سوابق هزینه های نگهداری به آسانی قا بل ردیابی میباشد.

  

مراحل آماده سازی برنامه

 گردآوری ا طلاعات دقیق در خصوص هر ما شین بر اساس نیاز نرم افزاری برای هرکارگاه؛

تهیه صورت  ماشین آلات ودستگاه ها وشناسنامه هر ماشین ومحل استقرار آن بترتیب اولویت؛

ثبت آماروا طلاعات اولیه برای هرماشین جهت صدوردستور کار؛

آماروا طلاعات بیشتری به مروردربرنامه گنجا نیده خواهد شد؛

رفته رفته با تکامل نسبی آمار وا طلاعات برای هرماشین ، نرم افزارمدیریت ماشین آلات آماده استفاده میگردد.

بطورخلاصه: استفاده از برنامه نرم ا فزاری مدیریت ماشین آلات نیاز به گرد آوری یک سری آمار واطلاعات بصورت بسیاردقیق وجامع  دارد که بخشی از آن با گذشت زمان قابل  تامین است.

  

بخشهای مختلف برنامه

 برنامه دارای مدولها یابخشهای مختلف به شرح زیر میباشد:

دستورکار، دارائی ، موقعیت،سرویسهای پیشگیرانه ، پرسنل، بخش اصلی، و گزارشات. 

اکنون بطور خلاصه وگذرا بترتیب به این بخشها اشاره میگردد.

 

بخش دستورکار (Work Order module )

  با صدورهردستورکار، کاربر کلیه فعالیتهای نگهداری (PM) وتعمیراتی را هدایت میکند؛ که موارد زیر را شامل میشود.

 برآورد هزینه : برای برآوردهزینه کار، آنالیز فعا لیتهای کارگاهی، ومدیریتی این بخش مرتبط با هردو بخش نگهداری و تعمیرات میباشد و میتواندامور نگهداری بازدارنده ونیزتعمیرات اساسی را برنامه ریزی نماید؛ 

سایر امور : برای سایر امور مانند  تعمیرات ساختمان، لوله کشی، توزیع نیروو غیره نیزمیتوان از این نرم ا فزار استفاده نمود ودستورکارصادر کرد؛

نرم افزارقادربه ثبت هزینه های قطعات، لوازم، مواد مصرفی و نیروی انسانی ونحوه استفاده از این نیرو میباشد.

¨ 

بخش دارایی ها (Assets module)

  کاربر از این بخش برای ثبت دارایی ها (ASSETS) ومدیریت استفاده میکند. کلیه آمارواطلاعات مربوط به هردارائی برای امور نگهداری ، سرویس وتعمیرات دراین واحدودر صفحات مربوطه ثبت میشود. 

صفحات ثبت ا طلاعات به شرح زیر میباشند:

صورت دارائیها ؛

مشخصات هر دارائی ؛

ثبت دارائی جد ید ؛

ثبت سایر ا طلاعات ، شامل هر نوع ا طلاعات اضافی مربوط به دارائیهای ثبت شده نیز در اینجا ثبت میشود؛

ثبت روابط بین ماشین آلات، دستگاه ها، وسایرتجهیزات؛

تاریخچه وجزییات دستورکارهای صادره برای هر دارایی؛

 

 

محل استقراریا کارگاه  (Location module)

 این بخش معرف موقعیت فیزیکی هرسا ختمان ویا کارگاه از هر قبیل میباشد، و بر حسب آن کاربرمیتواند مدیریت منطقه ای خود را اعمال نماید.این بخش کلیه آمارواطلاعات مربوط به فعالیتهای نگهداری درهرکارگاه در اختیار کاربرقرارمیدهد.

از قبل این آمارواطلاعات در صفحات مخصوص خود درج میشود وشامل موارد زیر است:

صورت اسامی کارگاه ها ؛

مشخصات کامل هر کارگاه ؛ و

ثبت کارگاه جدید؛

 

بخش سرویسهای پیشگیرانه (Preventive Maintenance)

  

این واحد چگونگی برنامه نگهداریهای پیشگیرانه(PM)  را برای تنظیم د ستورکارتشریح وآماده میسازد.

سرویسهای پیشگیرانه بصورت دوره ای نمایانگر سرویسهایی است که باید در مقاطع زمانی مشخص انجام شوند. این سرویسها براساس نیاز خاص هر ماشین برنامه ریزی میشود.

 

 

بخش پرسنلی ( Employee module)

 بخش پرسنلی نرم ا فزار، امکانات ثبت مشخصات کامل هریک از افراد را در اختیار کاربر قرار میدهد.

ا طلاعات وآمار مربوط به هر پرسنل که در استخدام شرکت میباشد ودر فعالیتهای نگهداری وتعمیراتی شرکت دارد در این بخش ثبت میشود.

ا طلاعات مربوط به هر پرسنل باتجربه ویا آموزش دیده در مورد نگهداری ویا تعمیرات هر دارائی ، تحت نام همان دارئی نیز ثبت میگردد.

 

 

بخش اصلی (Masters module)

 کلیه آمار و اطلاعات اساسی و عمده مربوط به نگهداری که برای راه اندازی نرم افزارلازم میباشد دراین بخش ثبت میگردد که عبارتند از:

 حوزه (Department)

 کد نقص فنی (Failure Code)

 گروه بندی دارائیها(Asset Category) 

 پیمانکار (Contractor)

 فروشندگان لوازم و قطعات یدکی (Suppliers)

 داراییها  (Assets)

 

بخش گزارشات(Reports module)

 از طریق این واحد گزارشات (Reports) مختلفی در دسترس کاربر یا مدیریت قرار میگیرد گزارشات بر اساس آمار و اطلاعات جمع آوری شده پس از پردازش در سیستم تهیه میشود ؛

این گزارشات برای ا طلاع مدیریت ، حسابداری و تولید و در نتیجه ارتقاء راندمان حوزه نگهداری مورد استفاده قرار میگیرد.

 با تشکر از حوصله شما.